Uzay Veri Merkezleri Planı: Uzmanlar 'Felaket' Uyarısı Yaptı

Elon Musk’ın SpaceX ve Jeff Bezos’un Blue Origin gibi şirketler tarafından önerilen uzay veri merkezleri, gezegen için felaket niteliğinde olabilecek düzeyde kirlilik yaratma riski taşıyor. Uzmanlar ve çevre örgütleri, bu projelerin atmosfere salınacak kirleticiler nedeniyle Dünya’nın iklim dengesini bozabileceği ve ozon tabakasına zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.

Teknoloji şirketleri, milyonlarca "yörünge veri merkezi" inşa etmeyi planlıyor ve bu projeler için ABD Federal İletişim Komisyonu’ndan (FCC) onay almaya çalışıyor. Uzmanlara göre, uyduların ve roketlerin atmosfere yeniden giriş sırasında yanması sonucu oluşan siyah kurum, nadir metaller ve alüminyum oksitler gibi kirleticiler stratosferde birikiyor. Bu durumun ozon tabakasına zarar verebileceği ve iklim krizini daha da derinleştirebileceği belirtiliyor.

Çevre örgütleri tarafından FCC’ye sunulan bir dilekçede, bu projelerin "federal yasaları ihlal ettiği" gerekçesiyle yeni lisansların durdurulması talep ediliyor. Dilekçeyi imzalayan kuruluşlar arasında Halk Çevre Sorumlulukları (Peer), Earthjustice ve Karanlık Gökyüzü Uluslararası yer alıyor. Projelerin çevresel etkilerinin yeterince araştırılmadığına dikkat çekiliyor.

Eski ABD uzay yetkilileri de projelerin uygulanabilirliği konusunda şüpheci. Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) eski uydu ofisi başkanı Steve Volz, "Bu araçlardaki karmaşık malzemeler yanmaya başlasa bile, atmosfere bu kadar atık bırakmak istenmeyen bir durum" yorumunu yaptı. Volz, projelere karşı artan kamuoyu tepkisinin ardından kurumdan uzaklaştırılmıştı.

2015’te yaklaşık 1.400 olan aktif uydu sayısı, günümüzde 15.000’e ulaşırken, önümüzdeki on yılda 100.000’e çıkması bekleniyor. Bu sayıya veri merkezi ağları da eklendiğinde, kirlilik riski daha da artacak. Uzmanlar, henüz yeterince anlaşılmayan stratosferik etkilerin gezegen için ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.