İrlanda'da dev köpekbalıklarıyla yakın karşılaşma

İrlanda’nın batı ve güneybatı kıyıları, dünyanın en büyük ikinci balığı olan basking köpekbalıklarının (liamhán gréine) ender görülen yakın karşılaşmalarına ev sahipliği yapıyor. Nisan’dan Temmuz’un başına ve Ağustos-Eylül aylarında yüzlerce nesli tehlike altındaki bu dev balıklar, plankton ve kopepodlarla beslenmek için sığ kıyı sularına geliyor. Donegal Körfezi’nden County Cork’a kadar uzanan bölge, bu dev canlıların karadan ve denizden kolayca izlenebildiği dünyadaki en iyi noktalardan biri olarak kabul ediliyor.

Basking köpekbalıkları, 10 metreye kadar büyüyebilen ve yavaş hareket eden canlılar. Adlarını, beslenmek için su yüzeyinde güneşlenir gibi durmalarından alan bu balıklar, yerel Gaelce’de “güneş balığı” anlamına gelen *liamhán gréine* olarak da adlandırılıyor. 1950’ler ve 1960’larda Achill Adası, dünyanın en büyük basking köpekbalığı avcılığı ve işleme merkeziydi; balıkların karaciğerleri yağ üretiminde, yüzgeçleri ise yemeklerde kullanılıyordu. Aşırı avlanma nedeniyle 20. yüzyılın sonuna kadar küresel nüfusları neredeyse tükenme noktasına geldi. 1984’te İrlanda’dan son balığın avlanmasının ardından, koruma çalışmaları sayesinde sayıları yeniden artmaya başladı.

Bugün İrlanda’nın nefes kesen kıyıları, balina ve yunus koruma alanı olarak da biliniyor. Son yıllarda basking köpekbalığı turizmi, nadir bir deneyimden popüler bir aktiviteye dönüştü. Mullet Yarımadası’nda düzenlenen tekne turlarında, ziyaretçiler bu dev canlılarla sadece birkaç metre mesafeden karşılaşabiliyor. Uzmanlar, İrlanda’nın sığ kıyı şelfinin planktonları çekici özelliğinin, bu benzersiz karşılaşmaları mümkün kıldığını vurguluyor.